Besprekingen 2011 - 2012
Lezende vrouw - Poul Friis Nybo
Deens schilder (1869-1929)
Omega Minor - Paul Verhaeghen
Korte samenvatting
Het boek omvat verschillende verhalen: het verhaal van de jonge Vlaamse wetenschapper Paul Andermans die aan de universiteit van Potsdam aan de slag gaat, dat van Jozef De Heer, een oude joodse man die zijn levensverhaal aan Paul Andermans vertelt, het verhaal van Goldfarb, een joodse wetenschapper en Nobelprijswinnaar, die als jongen met zijn moeder voor de Nazi's op de vlucht sloeg en in de VS terecht kwam en zo meewerkte aan de totstandkoming van de atoombom.
Bespreking
Wat vond je van het boek?
Ik ben weg van het boek omdat er overal van die 'weetjes' in verstopt zitten, interessante uitweidingen, waarvan ik denk 'dat moet ik onthouden'. Is er zoiets wat jullie hebben onthouden?
Er worden heel wat punten opgesomd:
Het ik-personage wisselt telkens. Je moet soms een paar zinnen lezen voor je weet over wie het juist gaat. Waarom doet de schrijver dat? Waarom zou een personage Paul Andermans heten?
De afwisseling maakt dat het steeds over andere dingen, onderwerpen gaat. Dat er telkens een andere 'ik'aan het woord is maakt het geheel authentieker dan wanneer er maar één ik-persoon zou zijn en de andere verhalen door een neutrale verteller werden gedaan. Vandaar ook de naam 'Andermans': telkens een andere man, verteller. Of misschien 'Elkerlyc' die ook moet sterven?
Welke figuur of welke episode uit het boek sprak jullie het meest aan?
Vogels spelen een belangrijke rol in het boek. Is jullie dat ook opgevallen?
Dat is sommigen ook opgevallen. Ook in de verhalen van de overlevenden van concentratiekampen spelen vogels een belangrijke rol. Zij kunnen vliegen, wegvliegen, zij zijn vrij.
Uit hongersnood werden volgels tijdens de tweede Wereldoorlog ook wel opgegeten.
En ook in de cognitieve psychologie, vakgebied van Paul Andermans, spelen vogels een rol.
Wat is volgens jullie het thema van het boek?
Waarom heet het boek "Omega Minor"?
De titel verwijst naar het onderzoek van Donatella die de waarde van Omega als 'fundamentele parameter van de kosmos' onderzoekt. Zij legt aan Paul uit wat het betekent als die als waarde 1 heeft of als die een waarde kleiner dan 1 heeft. Of alles gaat altijd maar door, of alles sterft.
Het boek wordt wel eens vergeleken met "de ontdekking van de hemel" van Mulisch. Zien jullie overeenkomsten?
De overeenkomst tussen beide boeken is dat er in alletwee verschillende domeinen van de wetenschap en ook van de mythologie worden besproken. Bij Mulisch echter is voor sommigen veel hiervan het etaleren van de eruditie van de schrijver.
Hoe lees je? In het boek staan veel adjectieven en beschrijvingen. Het is geschreven alsof het een scenario voor een film is. Stel je je dat dan 'beeldelijk' voor of lees je dat zonder stil te staan bij dat beeld?
Voor de meesten is dat afhankelijk van het soort boek dat gelezen wordt en hoe het boek is geschreven.
Het einde van het boek is wat megalomaan en doet me denken aan het einde van de da Vinci code. Is het een waardig einde van deze roman of had het anders moeten eindigen?
Het einde van het boek is voor diegenen die het uitlazen wel teleurstellend. En het komt ook zo plots en onaangekondigd.
Meer over de schrijver
http://nl.wikipedia.org/wiki/Paul_Verhaeghen
http://verhaeghen.blogspot.com/
De bastaard van Istanbul - Elif Shafak
Korte samenvatting
Deze roman gaat over twee families. Een Turkse familie Kazanci en een Amerikaans Armeense familie Tchakmachian.
Bij de familie Kazanci in Istanbul lijkt een vloek over de mannen te heersen: ze sterven allemaal op jonge leeftijd, zodat er alleen maar vrouwen overblijven.
Er wonen drie generaties vrouwen samen in een grote Konak. De jongste telg, Zeliha, wordt op 19 jarige leeftijd ongehuwd moeder van Asya.
Asya wordt opgevoed in een vrouwenwereld, door haar moeder, drie tantes en oma Gülsüm en overgrootmoeder Petite Ma.
Asya’s moeder,die ze tante Zeliha noemt, loopt in minirokjes en heeft een tattooshop. Tante Banu is helderziende en heeft een eigen waarzeggerspraktijk. Tante Feride heeft psychische problemen en pluist de hele dag het nieuws na en kan alleen aan katastrofes denken en tante Cevriye is lerares geschiedenis.
Haar oom Mustafa, die ze nooit heeft gezien, de enige man van deze familie, wordt naar Arizona (USA) gestuurd om te studeren, en komt nooit meer terug. Hij trouwt met een Amerikaanse vrouw Rose, die net gescheiden is van haar Armeense man Barsam; zij heeft een dochtertje van vijftien maanden oud Armanoush (Amy). En zo komen we bij de Armeens Amerikaanse familie Tchakmachian uit San Francisco terecht .
Armanoush/Amy groeit op zowel bij haar moeder als bij haar vader en pendelt tussen Arizona en San Francisco.
Als twintigjarige gaat Amy in het geheim naar Istanbul op zoek naar haar roots. Zij wil het huis zien, waar haar Armeense overgrootouders gewoond hebben.
Zij vindt logies bij de familie van haar stiefvader in Istanbul en ontmoet zo Asya . De twee jonge vrouwen blijken elkaar wel te mogen. En wat Armanoush nooit zal weten, en wat tante Banu voor zich houdt, is de band die Armanoush’ Armeense familie heeft met de Turkse familie Kazanci.
Bespreking
1. Heb je deze roman graag/ niet graag gelezen? Korte mening en cijfer.
2. Wat heeft je bijzonder getroffen in deze roman?
3. Waarover gaat deze roman volgens jou? Wat is het thema?
Schuld lijkt ons het thema van dit boek.
4. Wat vind je van de opbouw en de indeling van het boek waarbij de hoofdstukken naar een gerecht worden genoemd? Wat verbindt de hoofdstukken met elkaar?
De verschillende hoofdstukken beginnen met een ingrediënt van de asure. De titel van het 18e en laatste hoofdstuk is 'kaliumcyanide' uiteraard geen ingrediênt van het normale recept maar wel van het potje dat aan Mustafa werd gegeven en dat hij uit vrije wil opat.
5. Wat vind je van de manier waarop Shafak haar personages neerzet? Vind je ze geloofwaardig?
De meeste personages evolueren niet, het zijn vlakke personages. Beide jonge vrouwen lijken wel te evolueren en zij zijn ook het meest geloofwaardig.
6. Wat vind je van de oplossing die Shafak geeft aan het einde van de roman?
Het einde is drastisch en onverwacht. Het was ook wel de enige mogelijkheid voor Mustafa, eens hij toch terug naar Istanbul gekomen was. Als hetgeen hij gedaan had zou uitkomen zou er voor hem noch voor zijn Amerikaanse vrouw nog een leven zijn.
7. Op de cover van het boek is een gebarsten granaatappel te zien. Welke betekenis geef je daaraan?
De granaatappel doet denken aan een vagina. Volgens de schrijfster is de granaatappel een symbool voor minderheden zoals Armeniërs of vrouwen. De granaatappel staat ook voor het Ottomaanse rijk: als die openbarst komen de zaadjes te voorschijn en gaan een eigen leven leiden (de verschillende staten van het Ottomaanse1. wat von den rijk) en ze kunnen niet meer terug.
8. Om welke reden zou Shafak in deze roman vooral vrouwelijke personages opvoeren ? en de mannen meer in de schaduw stellen?
De mannen blijven erg oppervlakkig en worden, op twee na, nogal negatief voorgesteld. Maar ook verschillende vrouwenfiguren zijn niet goed uitgewerkt, het blijven stereotiepe figuren. De schrijfster, die genderstudies heeft gedaan, zal wel de bedoeling hebben gehad een boek over sterke vrouwen te schrijven.
9. Wat zou de betekenis zijn van Asya ‘s voorliefde voor Johnny Cash met oa de liedjes ‘Thirteen’ en ‘DirtyOld Egg-Suckin’Dog'?
We kunnen er geen betekenis voor vinden. Johnny Cash heeft in verschillende staten in de VS gewoond maar nooit in Kentucky.
10.Wat hebben Café Kundera in Istanbul en Chatroom/Cybercafé Constantinopolis met elkaar gemeen ?
Het zijn allebei plaatsen waar buitenstaanders/kritikasters elkaar ontmoeten. Het zijn vrijplaatsen.
11.Welk cijfer geven jullie aan het boek na bespreking?
Gemiddeld 6.
Meer over de schrijfster
2. Slaagt de auteur er in om ons als lezer in het hoofd van het voornaamste personage te laten kijken?
Ja daar slaagt hij zeker in. Hoe Gianni zichzelf in een wedstrijd waant met de man die zich uitgeeft voor zijn vaders vriend is erg grappig. Dan wint de ene, dan de andere. Hij citeert uit boeken en films maar Gianni de taxichauffeur zit er misschien uit als een verlopen figuur maar vaak weet hij toch meer dan Gianni de schrijver.
Het was een goede vondst van de schrijver om de hoofdpersoon aan de parlofoon te laten luisteren om te horen wat zijn vrienden over hem te zeggen hadden. Maar hij is ook een droevige figuur, met een "schroef in zijn buik". Hij leeft alleen voor en in zijn gezin als gevolg van een moeilijke jeugd. Hij beweegt zich in een erg kleine kring om niet te veel gekwetst te geraken. Hij wil krampachtig dat kleine wereldje in stand houden. Zijn reactie op het overspel van zijn vrouw Anna is ook typerend daarvoor, ook erg pathetisch en bekrompen.
3. Lijdt de hoofdpersoon Gianni aan paranoia?
Zijn reactie de eerste keer met de taxichauffeur lijkt wel begrijpelijk. Er deed zich te veel voor dat vreemd was. En het feit dat die man iets vertrouwelijk wist over zijn zoontje Francesco was ook wel bedreigend. Het feit dat Gianni een bang en contactschuw iemand is versterkt dat natuurlijk nog.
Maar waarom liet hij zijn vrouw en kind niet terugkomen toen hij er van overtuigd was dat er geen gevaar meer dreigde? Het duurde erg lang vooraleer hij echt geloofde dat de situatie voor niemand gevaarlijk was;
Het ongeval in Amsterdam was ongeloofwaardig en ver gezocht.
Hij lijdt niet aan paranoia maar zijn hele leven is op een leugen gebaseerd en hij leeft verder in een illusie dat alles goed is. Zijn hele leven lang dacht hij dat zijn vader een fascist was en hij verafschuwde hem daarvoor en nu blijkt hij een communistische spion te zijn geweest. Het is ook niet niets!
Niets in zijn leven was wat het leek: zijn vrienden zijn zijn echte vrienden niet, zijn vader was niet wie hij leek te zijn en zijn vrouw had een ander.
4. Wat is het thema van het boek?
Volgens de schrijver zou dat de kracht van het verleden zijn. Maar voor sommigen onder ons lijkt ook onzekerheid, eenzaamheid en kwetsbaarheid het thema. Of ook de illusie van het leven vanuit het perspectief van de hoofdpersoon; of leugens en de leugenachtigheid van het leven.
De hoofdpersoon streeft in zijn volwassen leven naar een ideaal dat hij nooit heeft gekend. Hij heeft een goed gezin maar hij ziet het te idyllisch.
5. Vind je nu je het boek hebt gelezen de Italiaanse titel beter of toch de vertaalde Nederlandse?
De Italiaanse titel "La forza del passato", de kracht van het verleden geeft veel beter weer waarover het boek gaat. De hoofdpersoon is helemaal niet in de ban van zijn vader. Wat zijn vader was of scheen te zijn had wel een grote invloed op hem en op zijn hele ontwikkeling maar het was niet enkel zijn vader die in dat spel heeft meegespeeld.
De originele titel van het boek is ontleend aan een gedicht van Pasolini dat op onze pagina 'gedichten' staat.
In dit verband en in verband met de Italiaanse geschiedenis is het interessant het artikel te lezen uit het tijdschrift "Streven" dat je kan vinden op onderstaande link.
http://www.streventijdschrift.be/artikels/03/JansenPasolini.htm
6. De familiegeschiedenis zou een metafoor zijn voor de Italiaanse geschiedenis volgens de schrijver. Zowel in het persoonlijke leven als in het openbare, maatschappelijke en politieke moeten de potjes gedekt blijven. Hoe denken jullie daarover?
Men kan zich de vraag stellen of men in een illusie wil leven of liever de waarheid wil kennen, ook als die kwetsend en minder fraai is. De hoofdpersoon wil liever verder leven in een illusie. Dat wordt goed duidelijk gemaakt in zijn reactie op de bekentenis van zijn vrouw, dat zij een tijd iemand anders heeft gehad. Hij stelt haar voor om te doen alsof het allemaal nooit gebeurd is. Ook de moeder van Gianni verkiest zich niet verder uit te spreken over het verleden van haar man.
Of die houding, de potjes op alle gebied gedekt houden, iets typisch Italiaans is lijkt toch wat overdreven. Andere landen met een minder fraai verleden zijn er ook niet op gebrand om dat voortdurend in de openbaarheid te brengen.
Meer over de schrijver
http://nl.wikipedia.org/wiki/Sandro_Veronesi
Serena - Ron Rash
Korte inhoud
Serena is de jonge vrouw van Pemberton, een grootgrondbezitter en houthandelaar die in de Smokey Mountains grote gebieden ontbost. Het is de tijd vlak na de grote beurscrash van 1929 waarin er grote armoede en hoge werkloosheid was. Maar ook de tijd waarin regering en rijke weldoeners het Smokey Mountain Nationaal Park wilden oprichten, net daar waar Pembertons gronden liggen. Pemberton is een gewiekst zakenman en keiharde baas maar met de komst van Serena gaat het er in zijn bedrijf niet bepaald milder aan toe. Serena is bikkelhard. Ze stelt haar doelen en ze heeft geen enkel mededogen met wie haar en haar man maar enigzins in de weg staat. Ook elk teken van zwakheid wordt genadeloos afgestraft. De arbeiders kijken met angst en ontzag naar haar op, als naar een onoverwinnelijke (wraak)godin. Een bijzonder obstakel voor haar is de jonge Rachel Harmon en haar zoontje Jacob. Rachel was keukenmeisje in het houtbedrijf van Pemberton en Jacob is zijn kind, resultaat van een kort avontuurtje, voor hij zijn vrouw leerde kennen. Jacob is voor Serena zeker een bedreiging en iemand die tussen haar en haar man in kan komen nadat zij een miskraam krijgt en nooit meer kinderen zal kunnen op de wereld zetten. De lijken b vallen bij bosjes, ook tengevolge van ongelukken bij het vellen van de bomen. Maar gelukkig zijn er ook nog mensen die aan Serena's wraakzucht kunnen ontsnappen.
Bespreking
1. Zeg in het kort wat jullie van het boek vonden en geef een eerste cijfer.
2. Hoe zou je Serena’s levensfilosofie omschrijven? Wat is voor haar het voornaamste in het leven? Denk je dat ze echt van Pemberton hield of dat ze tot echte liefde in staat was? Hoe denk je dat Serena zo geworden is? Of was ze altijd zo? Waarom heeft zij het ouderlijk huis in brand laten steken?
“Dit is wat we willen” zei ze met een stem die dieper klonk dan gewoonlijk, omdat ze haar anders zo ingehouden emoties volledig de vrije loop liet. “Altijd zo te zijn als nu. Geen verleden of toekomst, puur genoeg om volledig in het heden te leven”. (blz. 107)
En “Alles wat we ooit nodig zullen hebben vinden we in elkaar” zei Serena met een stem die nauwelijks meer was dan een fluistering. “Zelfs als we ons kind krijgen zal dat alleen belichamen wat we al zijn”. (blz. 110)
En verder ook nog: ""We hadden nooit mogen toestaan dat het anders was. Alleen wij twee." Een paar tellen lang zwegen ze allebei. "Dat is toch wat we willen?" vroeg Serena. "Je hebt gelijk" zei Pemberton na een korte stilte. "Ik vroeg niet of ik gelijk had", zei Serena met een zachte stem waarin iets doorklonk wat bijna op verdriet leek. "Is dat wat we willen?" "Ja" zei Pemberton, blij dat zijn gezicht niet te zien was in het donker. (blz 276)
Iedereen die haar en Pemberton in de weg staat moet er aan geloven. Niets of niemand mag hen zwak of kwetsbaar maken: “Wat Harris heeft gedaan was een broodnodige herinnering” zei Serena, hun zwijgen verbrekend. “Een herinnering aan wat?” vroeg Pemberton, die over het dal bleef uitkijken. “Dat anderen ons kwetsbaar kunnen maken, en hoe eerder een dergelijke kwetsbaarheid wordt opgeheven, hoe beter.” Pemberton keek haar in de ogen en zag een starre, onbuigzame zekerheid in Serena’s blik, alsof een andere zienswijze niet alleen onjuist, maar ook onbestaanbaar was. (blz. 281)
° het type: één karaktertrek springt er uit, zijn niet overeenkomstig de werkelijkheid omdat een mens ingewikkelder in elkaar zit dan een type
° een round character waarbij in de loop van het verhaal sprake is van karakterontwikkeling
Tot welke soort behoort Serena? En Pemberton en Rachel?
Pemberton lijkt dan eerder een flat character want hij ontwikkelt zich niet in het verhaal maar hij heeft wel menselijke trekjes.
Rachel is op haar beurt duidelijk een round character. Ze is nog erg jong als ze zonder ouders moet overleven en met een klein kindje. Ze groeit persoonlijk en in haar moederrol.
"Hij stelde zich voor hoe de jongen in het troebele water had gehangen, zich afvragend of hij wel of niet moest loslaten, moest proberen zichzelf te redden of wachten tot hij gered zou worden. Die seconden moesten minuten hebben geleken, wist Pemberton, niet zoals toen de beer hem in zijn greep had gehad. Gevangen als onder een deksel van een doodskist, had Scruggs gezegd. Zo zou het vast en zeker gevoeld hebben, wist Pemberton, even zwart en uitzichtloos." (blz. 256)
Pemberton zag zijn einde niet aankomen omdat hij toch ook boven alles van Serena hield en hij er van uitging dat zij dezelfde gevoelens koesterde. Die blindheid voor de echte Serena was zijn zwakke plek en heeft hem het leven gekost.
“We hebben nu allebei iemand gedood”, zei Serena op dwingende toon. “Wat jij op het station voelde heb ik nu ook gevoeld. Dat brengt ons dichter bij elkaar Pemberton, dichter bij elkaar dan ooit tevoren.” Waanzin, dacht Pemberton… (blz. 313)
Hij wijst haar daarna ook lichamelijk af: Pemberton wist dat Serena er op wachtte dat hij naar haar toe zou komen en zijn borst tegen haar rug zou drukken, haar borsten in zijn handen zou nemen om haar tepels herd te voelen worden in zijn handpalmen…. Hij ging niet naar haar toe. (blz. 342)
Een tweede omslag vindt plaats nadat hun huis in brand werd gestoken en hij zich realiseert dat Serena toch alles voor hem is. Maar dat is jammer genoeg voor hem te laat!
"
Rachel is nog erg jong als ze alleen achterblijft en daarbij ook nog eens moeder wordt. Ze is echter moedig en sterk. Toch tracht ze haar verdriet niet te verdringen, noch na de dood van haar vader, noch als ze aan haar moeder denkt die haar gezin in de steek liet toen Rachel nog maar 6 was. En dit wordt wel erg mooi beschreven.
Over haar verdriet om haar vader: "Rachel haalde haar hand van de steen die, zo wist ze, langer zou meegaan dan zijzelf, en dat betekende dat hij langer zou meegaan dan haar verdriet. Ik heb hem in gewijde aarde laten begraven en ik heb de kleren verbrand waarin hij is gestorven, hield Rachel zichzelf voor. Ik heb de overlijdensakte getekend en nu is zijn grafsteen geplaatst. Ik heb alles gedaan wat ik kan doen. Terwijl ze zich dit voorhield voelde Rachel het verdriet van binnen zo weids en diep worden dat het op een donkere, peilloze poel leed waar ze nooit meer uit zou kunnen komen. Omdat er nu niets meer te doen viel, niets anders dan te verduren."(blz. 64-65)
Denkend aan haar moeder:"Wat het verlies van een dierbare draaglijk maakte was niet het onthouden maar het vergeten. Eerst de kleine dingen, zoals de geur van de zeep waarmee haar moeder zich had gewassen, de kleur van de jurk die ze droeg wanneer ze naar de kerk ging, toen, na een poos, de klank van haar moeders stem, de kleur van haar haar. Het verbaasde Rachel hoeveel je kon vergeten, en alles wat je vergat, maakte dat die persoon je minder levendig voor de geest stond, totdat je het gemis eindelijk kon verdragen. Als er nog meer tijd verstreken was kon je jezelf toestaan om aan die persoon terug te denken, kon je daar zelfs naar verlangen. Maar ook dan kon het gevoel van die eerste dagen terugkomen om je er aan te herinneren dat het verdriet er nog steeds zat, als oude prikkeldraad die met het harthout van een oude boom is vergroeid.
En nu dit kind met zijn bruine ogen. Sluit hem niet in je hart, hield Rachel zichzelf voor. Sluit niets in je hart wat je kan worden ontnomen." (blz.66)
Zij is door al dat verlies wel bang geworden om nog van iemand te houden. Bang om ook dat te verliezen. Maar desondanks kan ze haar liefde voor haar zoontje toch niet wegdrukken.
“Ik begrijp niet hoe je het voor elkaar hebt gekregen. Je moet wel zielsveel van dat kind houden.” “Dat wou ik helemaal niet” zei Rachel, “maar het ging gewoon vanzelf.” (blz. 120)
Rachel is in de bijbel een nicht van Jacob en zijn tweede vrouw. Zij is net als Rachel in het verhaal een banneling die haar geboorteplaats moest ontvluchten.
Jacob is de tweede zoon van Isaac en hij koopt het eerstgeboorterecht van zijn broer Esau af voor een bord linzensoep. Zo wordt hij de eerstgeborene. Ook in de roman Serena is Jacob de eerstgeborene van Pemberton en daarom in levensgevaar.
9. Vergelijk het verhaal van deze roman met het verhaal van Macbeth.
Mackbeth doodt, hiertoe aangezet door zijn vrouw de koning van Schotland en neemt dan zelf plaats op de troon. Hij wordt een echte tiran en hij moet nog meer doden om zijn troon en zichzelf te beschermen. In dit drama komt echter eerst de vrouw van Macbeth om en wordt hij later onthoofd door de rechtmatige troonopvolger wiens hele gezin hij uitmoordde. Het is dus net als de roman Serena een verhaal over macht en tot hoe ver mensen gaan om die te krijgen en te behouden.
10.Waarover gaat dit boek? Wat is het thema? Verklaar.
Over niets ontziende macht, meedogenloosheid. Ook wel over hebzucht en vernietigingsdrang.
11. Wat vind je van het einde van het boek?
Het verwijst naar de hand van Serena, die alles in haar greep had en waarvan Pemberton bij zijn naderend einde nog altijd dacht dat die hem ging redden.
".. en opeens wist hij, zekerder dan hij ooit iets had geweten, dat Serena was gekomen om hem te halen. Hij herinnerde zich de avond in Boston toen mevrouw Lowell hen aan elkaar had voorgesteld en Serena hem glimlachend haar hand had toegestoken. Een nieuw begin, nu net als toen. Pemberton kon niet zien of spreken maar hij opende zijn hand en liet de bezemzegge los, liet de aarde zelf los in afwachting van Serena’s stevige, eeltige hand die zich om de zijne zou sluiten." (blz. 412)
Over de schrijver.
Ron Rash werd geboren in South Carolina in 1953. Hij schreef korte verhalen, romans, poëzie en ook een kinderboek. Hij won verschillende prijzen zowel voor zijn poëzie als zijn verhalen. Hij doceert cultuurwetenschappen van de Appalachen aan de Western California Universiteit. Serena, zijn vierde roman, is het eerste boek van de schrijver dat vertaald werd.
De schrijver zegt dat hij geen plan heeft als hij aan een boek begint. Hij heeft een bepaald beeld en daarmee begint hij aan het verhaal. In het geval van de roman Serena was dat een enorme houten tafel die hij zag in Waynesville, South Carolina, en die eigendom geweest was van een voormalig houtbaron. Deze tafel was gemaakt van één enkel stuk hout van een boom die stond in het gebied dat nu het Great Smokies National Park is. Enige tijd nadien begon hij dan te schrijven over een houthandelaar Pemberton die vanuit Boston naar de Smokey Mountains kwam om er fortuin te maken. Hij wilde het verhaal plaatsen in de periode van de economische crisis van de jaren 30 en de strijd beschrijven tussen diegenen die de natuur wilden behouden en er een Nationaal Park oprichten en de houtkapindustrie. Een verhaal met een eigentijds thema, de milieuproblematiek, dat zich echter in het verleden afspeelt.
Tijdens het schrijven is er het beeld bij gekomen van een vrouw gezeten op een prachtige hengst, op een bergkam bij opkomende zon die haar in zo een schitterend licht plaatste dat ze wel een op aarde neergedaalde godin leek. Zo kwam dan Serena in het verhaal als de vrouw van Pemberton. Zij zou het centrale karakter van de roman worden. Zo construeerde de schrijver de roman als een vierdelig Elizabethaans toneeldrama met een mytische, bovenmenselijk hoofdpersonage, met een koor dat commentaar geeft op de gebeurtenissen en de verschillende karakters en met een coda. En hij deed wat de schrijvers uit het dat tijdperk ook deden, namelijk zich baseren op een oud verhaal, in dit geval Macbeth. De naam Serena ontleende Rash aan de maangodin Selena.
Uiteindelijk werd Serena volgens de schrijver het verhaal van drie met elkaar verweven levens:
- Serena, een vrouw die macht wil uitoefenen en dat op een dergelijk meedogenloze wijze doet dat ze zowel bewondering als angst afdwingt
- Pemberton haar man die stilaan inziet dat hij niet tegen zijn vrouw is opgewassen en wiens genegenheid of bekommernis voor zijn enige nakomeling hem fataal wordt
- Rachel Harmon, een jonge vrouw die zoveel liefde voelt voor haar kind dat ze het enige personage is in het boek dat Serena’s wil kan dwarsbomen.
Het landschap van de bergen in de Appalachen, waarvan veel beschrijvingen in het boek voorkomen, beschouwt Ron Rash ook als één van de personages. Zoals de Scandinavische schrijvers ook vaak opmerken, zegt ook Rash dat het landschap deel uit maakt van het leven van de mensen in de bergen.
Aan de roman Serena werkte hij gedurende 3 jaar, 6 uur per dag en 6 dagen per week. Hij maakte 12 verschillende versies en hij zegt zelf er door geobsedeerd te zijn geweest in die zin dat hij er wel 10 tot 12 u per dag aan dacht! Hij beschouwt het boek als de apotheose van zijn schrijversloopbaan.
Op onderstaande link kan je de schrijver aan het woord horen over dit boek.
http://weblogs.vpro.nl/johnadams/2010/03/08/ron-rash-serena/
Structuur van het boek.
Deel 1
Pemberton komt met zijn bruid Serena aan in Waynesville. Hij doodt Harmon, de grootvader van zijn ongeboren onwettelijk kind= 1e moord. Kennismaking met Serena. Rachel Harmon en haar inmiddels geboren zoontje Jacob hebben geldgebrek. Serena redt het leven van haar man tijdens een jacht op een beer. Ze schaft zich een arend aan om op ratelslangen te jagen en ze richt hem zelf af. Rachel en Jacob zijn erg ziek. Zij gaat in het donker met haar zoontje op zoek naar de dokter. Ze realiseert zich dat ze, zonder het te willen, toch veel van hem houdt.
Deel 2
Verschillende arbeiders komen om tijdens het werk. Al de ratelslangen zijn uitgeroeid door de arend. Botsende belangen tussen houtkap-industriëlen en voorstanders van aanleg Nationaal Park. Pemberton koopt een foto van Jacob. Rachel werkt terug in de kampkeuken. Pemberton doodt Buchanan, zijn compagnon, omdat hij niet langer betrouwbaar is = 2e moord. Met Harris, een nieuwe compagnon, verkent Pemberton een nieuw kapgebied. Serena redt het leven van Galloway die haar vanaf nu overal trouw volgt. Serena is zwanger maar krijgt een miskraam door een verkeerde diagnose van de dokter. Ze zal nooit meer kinderen kunnen krijgen. Galloway gaat op zoek naar de dokter.
Deel 3
Serena komt terug thuis. Er wordt niet over het kind gesproken. Serena maakt plannen om hout te kappen in Brazilië. Het lijk van de dokter wordt gevonden = 3e moord. Campbell, de voorman, trekt er onder uit. Serena stuurt Galloway achter hem aan die hem ombrengt = 4e moord. Vennoot Harris is oneerlijk geweest tegen Pemberton. Ook hij moet er aan = 5e moord. Serena zoekt en vindt investeerders voor haar project in Brazilië. Onder de ogen van Pemberton komt er een jonge arbeider om die ook Jacob heet. Pemberton is hierdoor zeer geraakt en begint veel te drinken. Serena brengt samen met Galloway de weduwe Jenkins om, die zich vaak om Rachel en Jacob bekommert= 6e moord. Rachel en Jacob vluchten met de hulp van de sheriff. Voor het eerst twijfelt Pemberton aan Serena (blz 313/315). Pemberton tracht de sheriff om te kopen maar geeft hem ook geld voor Jacob en Rachel. Als hij de sheriff niet kan omkoppen laat hij hem vervangen door iemand die wel te manipuleren is. Serena doodt met haar arend een zogenaamde draak in een rondreizend circus. Er wordt naar Joel Vaughn gezocht die de sheriff waarschuwde dat Rachel en Jacob gevaar liepen. Pemberton reageert voor het eerst niet op het lichaam van Serena als ze dat aanbiedt. Rachel ontdekt Galloway die achter haar aan zit en ze kan met haar kind ontkomen. De sheriff steekt het huis van de Pembertons in brand maar ze kunnen ontkomen. Pemberton redt Serena en realiseert zich dat zijn voor hem toch alles is.
Deel 4
De Pembertons sturen Galloway achter de sheriff aan = 7e moord. Rachel komt aan in Seattle met Jacob. Hier voelt ze zich veilig. De laatste boom wordt geveld. Al het wild is uit het gebied weggetrokken. Het lijkt wel verwoest. ”Zo zal het einde van de wereld er uit zien”. Er wordt een feest met de investeerders georganiseerd voor de verjaardag van Pemberton. Hij drinkt erg veel. Hij krijgt een nieuw Winchester geweer van Serena om op de poema te jagen die volgens haar door Galloway gezien is. Het geweer is met krulwerk versierd dat het schild van Achilles voorstelt. Pemberton en Galloway gaan ’s anderendaags op jacht. Een fotograaf komt een foto maken van het verwoeste land en maakt er ook een van het echtpaar Pemberton, met Serena op haar paard. Het eten voor Pemberton tijdens de jacht, dat Serena meegaf aan Galloway is vergiftigd. Galloway laat de zieke en gewonde Pemberton voor dood achter = 8e moord.
Coda
Jaren later doodt Jacob Serena en Galloway in Brazilië = 9e en 10e moord en wraak.